Wat is het verband tussen koken, Netflix en kennisvorming?

Hoe voorkom je dat jouw lessen saai worden? Kan zelfs taaie materie aansprekend worden gebracht en wat kun je doen om weerbarstige ‘studenten’ te bereiken en te boeien? Want dat is wat je wilt als docent, toch? Het doel van onderwijs is dat er kennis wordt opgedaan. Kennis die naar jouw overtuiging essentieel is voor de deelnemers. Waarom zou je anders al die moeite doen?

Cijfers over de effectiviteit van traditioneelonderwijs zijn weinig hoopgevend. Verschillende wetenschappers zijn het er al enige tijd over eens dat mensen vooral leren door te doen en zelf na te denken, in plaats van door te luisteren naar een docent. Kennisoverdracht zou zelfs onmogelijk zijn.

Mensen verwerven kennis namelijk door nieuwe informatie te verbinden met kennis die ze al hebben. Informatie die niet of onvoldoende aansluit op aanwezige kennis kunnen we letterlijk niet bevatten en slaan we daarom niet op. Aan jou als docent dus de uitdaging om manieren te vinden waarmee je kunt aansluiten bij de aanwezige kennis van jouw toehoorders. Pas als je die aansluiting hebt gevonden, start het proces van verdere kennisvorming.

Wees een chef-kok

Voor het leereffect van onderwijs is het van belang dat deelnemers actief met de nieuwe informatie aan de slag gaan. Ze moeten zelf inzien hoe het past bij de kennis die ze al hebben en nuttig voor hen kan zijn.

Stel ze in de gelegenheid het verhaal echt tot zich te nemen. Dat doen ze als je ze direct met de materie aan het werk zet. Terwijl zij aan het werk gaan met de nieuwe stof kun jij hen van feedback voorzien. Zijn ze op de goede weg? Klopt het gedachtenpatroon dat ze eraan koppelen?

Advocaat-stagiaires komen binnen met een deels gevulde boodschappenmand. Jij voegt daar extra ingrediënten aan toe en doet eventueel wat suggesties voor mogelijke recepten. De advocaat-stagiaires creëren vervolgens het gerecht. Het is vanzelfsprekend dat je geen ingrediënten aanbiedt die al in het mandje liggen, of ingrediënten die niet passen bij datgene wat er al in ligt. Spel de receptsuggesties die je toevoegt niet uit. Geef richting, maar vooral ruimte voor eigen ontdekkingen. Het zal het leereffect vergroten.

De Netflixtroef

Onderzoek wijst uit dat actieve, enthousiaste docenten, die feedback geven op denkprocessen en die de deelnemers zelf laten leren, het meest effectief zijn. Feedback impliceert reageren in plaats van dicteren en blijkt het beste te werken als het gericht is op de vragen Waar ga ik naartoe?, Hoe pak ik het aan? en Wat wordt mijn volgende stap? Dit vergt inlevingsvermogen en sociale vaardigheden van de docent. Zo creëer je een interactief proces tussen jou en de ontvangers van jouw boodschap.

Ten slotte nog één troef die jou ter beschikking staat: de zogenoemde ‘need for closure’ van de toehoorders. Mensen houden niet van open eindjes. Zaken moeten kloppen en vragen die in ons opkomen zien we graag beantwoord.

Denk aan die Netflixserie die je tot binge kijken dwingt. Wat is het dat jouw aandacht daarin pakt en je zover drijft dat je nachtenlang blijft kijken? Het is het mysterie dat je ontrafeld wilt zien. Het zijn de antwoorden op de vragen die worden opgeworpen, kwesties die jou op een dusdanige wijze worden voorgehouden dat je letterlijk de rust niet kunt vatten tot je ze hebt kunnen doorgronden en snapt hoe het zit.

Voel je hem al aankomen? Kun je de materie die je behandelt ook op zo’n manier presenteren? Start met een vraagstuk, een raadsel of mysterie waarmee de nieuwsgierigheid van jouw toehoorders wordt gewekt. Neem ze mee in het verhaal en zet hen op die manier aan het denken. Bouw het zo op dat ze in het verhaal blijven tot ze de antwoorden hebben gevonden, en je bent verzekerd van succes.

Tips

Ga na wat diegenen voor wie jouw onderwijs is bedoeld bezighoudt en hoe dat zich verhoudt tot het onderwerp van de opleidingsdag. Een simpele manier om dat te doen is door de doelgroep hier gewoonweg naar te vragen. Dit kan voorafgaand aan de opleidingsdag, maar ook bij de start. Brand niet los voor je peilt wat ze met het onderwerp hebben en wat ze er al over weten. Neem daarin de vraag mee wat ze verwachten te gaan leren en pas de inhoud van de opleidingsdag daar (ter plekke) op aan.

Laat de toehoorders in actie komen door middel van verschillende opdrachten. Zowel kleine, korte opdrachten, als wat grotere opdrachten kunnen hierbij voldoen. Van belang is dat het dwingt tot zelfstandig nadenken. Een kort overleg met buurman of buurvrouw over een vraagstuk dat je opwerpt; een casus die moet worden opgelost; het zoeken naar een relevant voorbeeld uit de eigen praktijk; het vinden van relevante actuele rechtspraak etc.

Zoek als docent de interactie en zorg dat jij en de ontvangers van de informatie elkaar kunnen vinden. Blijf gedurende de dag peilen hoe de informatie valt en geef tijdens en na de activerende opdrachten feedback over hoe ze het aanpakken of aan hebben gepakt. Het resultaat van zo’n opdracht is van onderschikt belang. Het gaat om het proces, want daarin zit het leerproces.

Hanteer een Netflixopbouw in je presentatie. Start met een raadsel of een mysterie en laat deze gaandeweg ontrafelen. Dit het liefst met veel input van de toehoorders uiteraard.

Literatuur

Cialdini, R. B. (2005). What’s the best secret device for engaging student interest? The answer is in the title. Journal of social and clinical psychology, 24(1), 22-29.

Hattie, J. (2008). Visible learning: A synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. Routledge.

Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The Power of Feedback. Review of Educational Research, 77(1), 81-112.

Tze, V. M., Daniels, L. M., & Klassen, R. M. (2016). Evaluating the relationship between boredom and academic outcomes: a meta-analysis. Educational Psychology Review, 28(1), 119-144.

Volman, M. (2006). Het ‘nieuwe leren’: oplossing of nieuw probleem?. Pedagogiek, 26(1), 14-25.

Marloes ter Huurne

Mr. drs. Marloes ter Huurne is sociaal psycholoog en is ook afgestudeerd in Nederlands Recht (zij volgde dus eerst het advies van haar ouders en studeerde rechten, maar deed daarna alsnog een studie psychologie). Zij doceert en ontwikkelt onderwijs en werkt daarnaast als zelfstandig trainer en (team)coach. Aan de Beroepsopleiding Advocaten is zij verbonden als vaardigheidstrainer voor zowel de vaardighedenmodules als de modules beroepsattitude en ethiek.

Terug naar overzicht

Deze informatie delenShare on LinkedIn
Linkedin
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Email to someone
email

Aanbevolen artikelen